جامع سؤالات علوم چهارم ابتدایی

درس اول
حبابها

سؤالات تشریحی
1 . مراحل روش علمی را نام ببرید و هر كدام را توضیح دهید.
۲ .فرضیه چیست؟
3 . نظریه را تعریف كنید.
4 . مایع حباب چگونه درست میشود.
5. اگر سیم ها را به ا شکال مختلف )مثلث، م ستطیل( ب سازیم، حباب ها چه
شکلی خواهند شد؟ چرا؟
6 . وقتی لباس های خیس را زیر آفتاب پهن می كنیم، لباس های سییییاه زود تر
خشک میشوند یا لباسهای سفید؟ چرا؟
7 . به كمک چه روشهایی میتوان اطلاعاتی در مورد یک موضوع جمعآوری
كرد؟
سؤالات کاملکردنی
1. پا سخ احتمالی كه به پر سش خودمان می دهیم همان ساختن .................. .
است.
۲. دانشیییمندان با كمک ............... كه ان ام می دهند اطلاعات جمع آوری
میكنند.
3 . برای اطمینان از درستی یا نادرستی یک فرضیه آن را ................ میكنیم.
8 / زنگ علوم
4. قدم اول برای حل مسئله و پاسخ دادن به پرسش های خودمان ................
است.
5. وقتی ل باس های خیس را زیر آف تاب پهن می كنیم ل باس های ..............
سریعتر خشک میشوند.
6 . اگر سیم به شکل دایره با شد شکل حباب به صورت ................. خواهد
شد.
7 . دانشمندان برای پاسخ پرسشهای گوناگون خود ................. میكنند.
سؤالات چهارگزینهای
1 - در مشاهده ما از كدام حواسمان استفاده میكنیم؟
الف: بینایی، چشایی، بویایی
ب: لامسه، شنوایی
ج: بینایی، لامسه، شنوایی
د: الف، ب
۲ - قدم دوم در روش علمی ............... است؟
الف: مشاهده
ب: ساختن فرضیه
ج: طرح سؤال
د: نظریه
3 - كدام سیم، تعداد حبابهای بیشتری تولید میكند؟
الف ی
ب ی
ج ی
د ی
درس اول  حبابها / 9
4 - پوشیدن كدام لباس در فصل زمستان مناسبتر است؟
الف: لباس رنگ روشن
ب: لباس رنگ صورتی
ج: لباس سفید رنگ
د: لباس تیره رنگ
5 - در سیه لیوان به طور مسیاوی آب با دمای یکسیان ریختیم. لیوانها را به
مدت یک ساعت در مقابل آفتاب قرار دادیم . دمای كدام لیوان بسیار گرم
میشود؟
الف: لیوان با لایه ور سیاه رنگ
ب: لیوان با لایه ور سفید
ج: لیوان با لایه ور نقرهای
د: لیوان با لایه ور طلایی
6 - اگر سیم را به شکلهای باشیییند حبابها چه شیییکلی
خواهند شد؟
الف ی ب ی
ج ی د ی
7 - پوشیدن كدام لباس در فصل تابستان مناسبتر است؟
الف: سیاه ب: ذغالی، قهوهای تیره
ج: سفید و روشن د: همه موارد
10 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - م شاهده: قدم اول برای حل م سئله و پا سخ دادن به پر سش های خودمان
مشاهده است، در مشاهده ما از همۀ حواسمان )بینایی، چشایی، بویایی،
لامسه، شنوایی( استفاده میكنیم.
طرح سییؤال: قدم دوم در روش علمی طرح سییؤالی اسییت كه ما برای آن
پاسخی نداریم یا به پاسخ خود مطمئن نیستیم.
ساختن فرضیه: پاسخ احتمالی كه به پرسش خودمان می دهیم همان ساختن
فرضیه است. پاسخ یا عقیدههای ما باید آزمایش شود.
اجرای آزمایش: برای اطمینان از درستی یا نادرستی یک فرضیه آن را آزمایش
میكنیم.
ارائه نظریه: بعد از تکرار آزمایش و ثابت شییدن درسییتی فرضیییههایمان باید
نتی هگیری كنیم. پاسیییخ درسیییتی كه به سیییؤال اصیییلی داده ایم، نظریه
میگوییم.
۲ - پاسخ احتمالی كه به پرسش های خودمان میدهیم و پاسخ یا عقیده ما باید
آزمایش شود.
3 - بعد از تکرار آزمایش و ثابت شدن درستی فرضیه هایمان باید نتی هگیری
كنیم. پاسخ درستی كه به سؤال اصلی دادهایم نظریه میگوییم.
4 - آب به مقدار ) 4 / 3 ح م لیوان(، مایع دستشویی ) 15 قطره(
درس اول  حبابها / 11
5 - هر دو به صییورت گرد خواهد بود، ظاهر سیییمها تأثیری به ظاهر حباب
ندارد.
6 - لباسهای سیاه چون گرمای خور شید را بی شتر جذب می كنند در نتی ه
زودتر خشک میشوند.
7 - مشاهده تحقیق كردن آزمایش كردن پرسیدن
پاسخنامه کاملکردنی
1 - فرضیه ۲ - مشاهده كردن 3 - آزمایش
4 - مشاهده 5 - لباسهای سیاه 6 - دایره، گرد
7 - پیشبینیهایی
پاسخنامه چهارگزینهای
1 - گزینه د ۲ - گزینه ج 3 - گزینه ب
4 - گزینه د 5 - گزینه الف 6 - گزینه د
7 - گزینه ج

درس دوم
مخلوطها در زندگی

سؤالات تشریحی
1 ( هر یک از اصطلاحات زیر را تعریف كنید با ذكر مثال:
الف( مخلوط:
ب( محلول:
ج( حلال:
د( ماده حل شونده:
۲ - دو روش جداسازی مخلوط را بنویسید.
3 - انواع مخلوطها را نام ببرید با ذكر مثال.
4 - آیا گچ در آب حل میشود. چرا؟
5 - درون سه لیوان تا نیمه آب معمولی )شاخه نبات، خرده نبات، پودر نبات(
ریختیم كدام ماده سریعتر در آب حل میشود چرا؟
6 - آیا گرما تأثیری در حل شدن مواد در آب دارد؟ چرا؟
7 - شکر در آب سرد سریعتر حل میشود یا آب داغ؟ چرا؟
8 - چه راههایی برای تهیه سریع یک لیوان شیر، عسل خنک پیشنهاد میكنید؟
9 - نمک خوراكی چگونه تهیه میشود؟
10 - چند قطره سركه را در یک لیوان بریزید آیا سركه در آب حل می شود؟
چرا؟
11 - آیا همه مخلوطها، محلول هستند با ذكر مثال توضیح دهید؟
1۲ - چند ویژگی محلولها را نام ببرید؟
16 / زنگ علوم
سؤالات کاملکردنی
1 - نام دیگر محلول ............................ است.
۲ - اكسیژن در آب ........................... است.
3 - نوشابه گازدار یک محلول ........................... در ........................ است.
4 - گازدار بودن نوشییابه به دلیل وجود مقداری گاز .............................. حل
شده در آن است.
سؤالات چهارگزینهای
1 - كدام گزینه محلول نیست؟
الف( قند در آب ب( نشاسته در آب
ج( نمک در آب د( نوشابه گازدار
۲ - نوع مخلوط شربت آلبالو كدام گزینه است؟
الف( جامد در جامد ب( مایع در گاز
ج( جامد در مایع د( مایع در مایع
3 - آب رودخانه یک ..................... است.
الف( مخلوط ب( محلول
ج( مخلوط یکنواخت د( هیچکدام
4 - آب دریا نوعی محلول اسییت. حلال و حل شییونده در این محلول كدام
گزینه است؟
الف( آب، حلال ی نمک، حل شونده
ب( نمک، حلال ی آب حل شونده
ج( نمک، حلال ی آب حل شونده
د( آب، حل شونده ی نمک، حل شونده
درس دوم  مخلوطها در زندگی/ 17
5 - در كدام یک از مخلوطها میتوان از روش بخار كردن استفاده كرد؟
الف( ماسه از آب ب( شربت آلبالو
ج( نمک در آب د( زعفران دم كرده
6 - در مخلوط روغن در آب از چه روشیی میتوان برای جدا كردن اسیتفاده
كرد؟
الف( قاشق ب( صافی
ج( بخار كردن د( گزینه الف و ب
18 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - الف( اگر دو یا چند ماده با هم تركیب كنیم به طوری كه این مواد به
راحتی قابل جدا شدن باشند به این تركیب مخلوط می گویند. مثل آجیل،
سالاد و سبزی ات.
ب( اگر دو یا چ ند ماده را با هم ترك یب كنیم به طوری كه این مواد به
صورت یکنواختی با هم تركیب شوند و به سختی از هم جدا شوند به
این تركیب محلول میگویند )مخلوط یکنواخت( مثل شربت آبلیمو.
ج( حلالها مایعاتی هستند كه مواد را در خود حل میكنند. مثل شکر در آب
كه آب حلال میباشد.
د( مادهای اسیت كه در حلال حل میشیود مثل شیکر در آب كه شیکر حل
شونده میباشد.
۲ - الف( عبور دادن مخلوط جامد در مایع از صافی
ب( بخار دادن
3 - الف( جامد در جامد میوهها
ب( جامد در مایع خاكشیر
ج( مایع در مایع شربت آلبالو یا دوغ
4 - خیر ی چون پس از مدتی گچ تهنشین میشود.
5 - پودر نبات یییی زیرا هرچه ذرات ت شکیل دهنده مادهای ریز با شد آن ماده
سریعتر در آب حل میشود.
درس دوم  مخلوطها در زندگی/ 19
6 - بله- گرما باعث حل شدن مواد می شود، هرچه گرما بی شتر با شد ذرات
مواد سریعتر حل میشود.
7 - در آب داغ ی زیرا گرما بر حل شدن مواد تأثیر دارد.
8 - الف( مقداری عسییل در كمی شیییر داغ ریخته حل میكنیم سییپس شیییر
خنک را به آن اضافه میكنیم.
ب( مقداری عسییل در كمی شیییر سییرد می ریزیم و خوب هم میزنیم و
سپس بقیه شیر را به آن اضافه میكنیم.
9 - الف( روش سنتی
ب( روش مکانیزه تصفیه نمک
10 - بله، حل می شود. زیرا پس از مدتی سركه به صورت كاملاً یکنواخت
در آب پخش میشود و دیگر نمیتوان آن را از آب جدا كرد.
11 - خیر، مثلاً شیین در آب مخلوطی اسییت كه در آب تهنشییین میشییود و
میتوان با استفاده از صافی، شن را از آب جدا كرد.
1۲ - الف( زلال و شفافاند.
ب( تهنشین یا رونشین نمیشوند و به سختی جدا میشوند.
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - مخلوط یکنواخت ۲ - محلول
3 - گاز در مایع 4 - كربن دیاكسید
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
ا( ب ۲ ( د 3 ( الف
4 ( الف 5 ( ج 6 ( الف

درس سوم
انرژی نیاز هر روزه

سؤالات تشریحی
1 - انواع انرژی را نام ببرید و هر كدام را توضیح دهید با ذكر مثال.
۲ - چگونه میتوان انرژی حركتی یک پنکه را بیشتر كرد؟
3 - چند وسیله را كه از انژری بر استفاده میكنند را نام ببرید.
4 - نام چند وسیله را كه انرژی گرمایی دارند بنویسید.
5 - جدول زیر را كامل كنید.
نام وسیله شکلی از انرژی
که به ما میدهد نام وسیله
شکلی از انرژی که
به ما میدهد
اتو شمع روشن
پنکه ضبط صوت
ماشینلباسشویی باتری
بخاری تلویزیون
6 - دو كاربرد انرژی آب را بنویسید.
7 - از انرژی نورانی چه استفادههایی میشود؟
24 / زنگ علوم
سؤالات کاملکردنی
1 - بلندگوی مدرسه و دزدگیری اتومبیل انرژی ....................... دارند.
۲ - گوشی تلفن همراه انرژی ........................ و ....................... دارد.
3 - هواپیما انرژی ........................ و ...................... دارد.
4 - چراغ مطالعه انرژی ....................... را به انرژی.............................. تبدیل
میكند.
5 - آبمیوه گیری انرژی ................... را به انرژی ............................. ت بد یل
میكند.
6 - راه رفتن به انرژی ............................. ن یاز دارد ولی دو یدن به انرژی
........................ نیاز دارد.
7 - لامپ روشن دارای انرژی ........................... و .......................... است.
8 - چرخ گوشیییت انرژی ............................ را به انرژی .........................
تبدیل میكند.
9 - شییمع و خورشییید دارای انرژی .......................... و ..............................
هستند.
10 - زغال، پکیج انرژی ......................... دارد.
11 - كرم شبتاب و چراغ لیزری انرژی ............................ دارند.
1۲ - میا برای ا ن یام دادن كیارهیا ییا بیه حركیت در آوردن چ یزی
................................ نیاز داریم.
13 - وسییییاییل گونیاگون میاننید اتو و بخیاری برای ان یام دادن كیار
........................... مصرف میكنند.
14 - فرفره برای چرخیدن به انرژی نیاز دارد و انرژی ...... .................. را به
انرژی .......................... تبدیل میكند.
15 - در خودروها بنزین میسوزد و انرژی ............................ تولید میكند.
درس سوم  انرژی نیاز هر روزه / 25
16 - هوای گرم انرژی ............................. دارد.
سؤالات چهارگزینهای
1 - كدام یک از وسیلههای زیر انرژی باد را تولید میكند؟
الف( پنکه ب( كولر
ج( جاروبرقی د( گزینه الف و ب
۲ - نام وسیلهای كه از انرژی باد به حركت در میآید؟
الف( پنکه ب( توربین بادی
ج( كولر د( هواكش
3 - در خودروها انرژی گرمایی به چه شکلی از انرژی تبدیل میشود؟
الف( حركتی ب( صوتی
ج( نورانی د( همه موارد
4 - برای ان ام كدام فعالیت به انرژی بیشتری نیاز دارید؟
الف( شنا كردن در استخر ب( صحبت كردن
ج( خوابیدن د( راه رفتن
5 - ویژگی انرژی خورشید در كدام گزینه قرار ندارد؟
الف( بیپایان است ب( ارزان است
ج( خیلی كم است د( پاک است
26 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - انرژی حركتی یییی همه و سایلی كه حركت می كنند دارای انرژی حركتی
هستند: مانند پنکه ی دوچرخه.
ب( انرژی گرمایی: شکلی از انرژی كه با گرما همراه ا ست مانند بخاری
ی اتو
ج( انرژی صوتی: همه وسایلی كه صدادار هستند و دارای انرژی صوتی
میباشند
د( انرژی الکتریکی: جریان بر درون سیمهاست مثل جاروبرقی.
و( انرژی نورانی: انرژی كه موجب رو شن شدن مکان یا چیزی می شود.
مثل لامپ یا شمع
۲ ( كلید حركت تند پنکه را بزنیم.
3 ( تلویزیون ی رادیو ی آبمیوهگیری ی چرخگوشت و...
4 ( بخاری ی اتو ی اجا گاز ی آبگرمکن
درس سوم  انرژی نیاز هر روزه / 27
5 -
نام وسیله شکلی از انرژی که به
ما میدهد نام وسیله
شکلی از انرژی که به
ما میدهد
اتو انرژی گرمایی شمع
روشن انرژی نورانی
پنکه انرژی حركتی ضبط
صوت انرژی صوتی
ماشینلباسشویی انرژی حركتی باتری انرژی الکتریکی
بخاری انرژی گرمایی تلویزیون انرژی نورانی و صوتی
6 - آرد كردن غلات ی تولید بر )آسیاب آبی(
7 - در ماشین حبابهای نوری ی رشد گیاهان و جانوران ی برای روشن كردن
لامپها )صفحه خورشیدی(، عمل فتوسنتز در گیاهان.
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 ( صوتی ۲ ( صوتی ی نورانی 3 ( صوتی ی حركتی
4 ( الکتریکی ی نورانی 5( الکتریکی ی حركتی 6 ( كم ی زیاد
7 ( گرمایی ی نورانی 8 ( الکتریکی ی حركتی 9 ( گرمایی ی نورانی
10 ( گرمایی 11 ( نورانی 1۲ ( انرژی
13 ( انرژی 14 ( ماهیچهای دهان ی باد
15 ( گرمایی 16 ( گرمایی
28 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 ( د ۲ ( ب 3 ( د 4 ( الف
5 ( ج
درس چهارم
انرژی الکتریکی

سؤالات تشریحی
1 - الکتریسیته را تعریف كنید.
۲ - مدار الکتریکی را تعریف كنید.
3 - به چه اجسامی رسانا و به چه اجسامی نارسانا میگویند؟
4 - مدار متوالی چیست؟
5 - مدار موازی چیست؟
6 - نام چند وسیله رسانا و نارسانا را نام ببرید.
7 - در استفاده از الکتریسیته چه نکات ایمنی را باید رعایت كنیم.
8 - در مدار الکتریکی كدام وسیله جریان بر را قطع و وصل میكند؟
9 - برای حفظ منابع انرژی الکتریکی چه كارهایی ان ام میدهید؟
سؤالات کاملکردنی
1 - .................... در حال حاضیر یکی از كارآمدترین و پاکترین شیکلهای
انرژی است.
۲ - برای تول ید انرژی الکتریکی به روی رود خا نه ها ....................... ای اد
میكنند.
3 - در آسیییانسیییور انرژی .................... به انرژی ............................ تبدیل
میشود.
32 / زنگ علوم
4 - در تلویزیون انرژی ................... بیه انرژی ........................... تبیدییل
میشود.
5 - در مدار الکتریکی، الکتریسییییته به وسییییله .................. از باتری خارج
میشود و سپس .................... را روشن میكند.
6 - در مدار الکتریکی با ساختن یک .................. می توان لامپ را خاموش و
روشن كرد.
7 - سیمكشی بر خانهها به صورت .................... میباشد.
سؤالات چهارگزینهای
1 - انرژی مورد نیاز كدام وسیله با دیگر گزینهها متفاوت است؟
الف( اتو ب( جاروی دستی
ج( تلویزیون د( چرخگوشت
۲ - شکل باتری استفاده شده در كدام وسیله با دیگر وسیلهها متفاوت است؟
الف( ماشین كنترلی ب( اتومبیل
ج( كنترل تلویزیون د( ساعت دیواری
3 - كدام یک از وسایل زیر رسانا هستند؟
الف( میخ ب( سیم
ج( مس د( همه موارد
4 - در پلوپز برقی انرژی الکتریکی به چه انرژی تبدیل میشود؟
الف( صوتی ب( حركتی
ج( گرمایی د( نورانی
درس جهارم: انرژی الکتریکی / 33
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - الکتریسته همان جریان بر درون سیمهاست.
۲ - وقتی چند سییییم را به باتری یا بر وصیییل كنیم به طوری كه جریان
الکتریسیییی ته برقرار شیییود، در واقع نوعی مدار الکتریکی را به وجود
آوردهایم.
3 - به چیزهایی مثل میخ و سیییم كه جریان الکتریسیییته از آنها عبور می كند،
رسانا میگویند.
به چیزهایی مثل پلاستیک و پاكن كه جریان الکتریسیته از آنها عبور نمی كند،
نارسانا میگویند.
4 - اگر به هم وصل كردن سیم ها و لامپها به گونهای باشد كه در پشت سر
هم قرار بگیر ند و با خاموش شیییدن یک لامپ همۀ لامپ ها خاموش
شوند، به این مدار، مدار متوالی میگویند.
5 - اگر به هم وصل كردن سیم ها و لامپها به گونهای باشد كه در پشت سر
هم قرار نگیرند و جریان بر به طور همزمان وارد همۀ لامپها بشییود و
با خاموش شدن یک لامپ، لامپ های دیگر خاموش نشوند. به این مدار،
مدارد موازی میگویند.
6 - رسانا: سیم مسی ی نقره ی آب ی آلومینیم ی طلا ی آهن
نارسانا: چوب خشک ی پلاستیک ی شیشه ی چینی ی كاغذ
7 - 1 (به سیم لخت و بدون روكش دست نمیزنیم. ۲( با دست خیس به بر
34 / زنگ علوم
دست نمیزنیم. 3 ( برای پریز بر درپوش میگذاریم. 4( به وسایل برقی
كه درحال كار كردن هستند دست نمیزنیم.
8 - كلید
9 - 1( پس از خاموش كردن تلویزیون با كنترل، كلید بر آن را قطع كنیم ۲ )
موقع ترک اتا لامپ را خاموش كنیم.
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - انرژی الکتریکی ۲ - سد
3 - الکتریکی ی حركتی 4 - الکتریکی ی صوتی و نورانی
5 - سیم، لامپ 6 - كلید
7 - موازی
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 ( ب ۲ ( ب 3 ( د 4 ( ج
درس پنجم
گرما و مادّه

سؤالات تشریحی
1 - دماسنج چه نوع وسیلهای است؟
۲ - انواع مختلف دماسنج را نام ببرید؟
3 - دمای هوا در تابستان بیشتر است یا زمستان؟ به چه دلیل؟
4 - برای پختن غذا از چه ظروفی استفاده میشود؟ چرا؟
5 - رسانای گرما و نارسانای گرما چه تفاوتی دارند؟ با مثال.
6 - چگونه میتوانیم آب را برای مدتی سرد نگه داریم؟
7 - چند وسیییله را نام ببرید كه از ورود گرما در تابسییتان و خروج گرما در
زمستان جلوگیری كنند؟
8 - برای حفاظت از انرژی چه كارهایی میتوان ان ام داد؟
سؤالات کاملکردنی
1 - نام دیگر نارسانای گرما........................ میباشد.
۲ - مایعات و گازها نیز ........................... هستند.
3 - برای دسییتگیرههای قابلمه از عایقهای ...........................، .......................
استفاده میشود.
4 - استفاده از .......................... برای اندازهگیری دمای بدن افراد دقیقتر است.
5 - وسیلۀ اندازهگیری دمای آب ...................... است.
38 / زنگ علوم
6 - گرما موجب افزایش ........................ میشود.
سؤالات چهارگزینهای
1 - كدام ماده رسانای كمتری دارد؟
الف( روزنامه ب( پارچه
ج( د(
۲ - به كمک حس لامسه كدام مورد را نمیتوان حس كرد؟
الف( گرمی و سردی اجسام ب( نوع جنس و وسایل مانند
چوب یا فلز
ج( رنگ وسایل د( صافی و زبری اجسام
3 - كدام گزینه واحد اندازهگیری دما است؟
الف( كیلوگر ب( دقیقه
ج( سلسیوس د( كیلومتر
4 - برای پختن غذا از فلزهای .......................... استفاده میشود.
الف( شیشهای ب( فلزی
ج( سفالی د( سرامیک
5 - كدام گزینه گرما را به خوبی انتقال میدهد؟
الف( خطكش پلاستیکی ب( خطكش چوبی
ج( خطكش ژلهای د( خطكش فلزی
6 - در كدام لیوان پس از مدتی، آب گرمتر میماند؟
الف( چوبی ب( فلزی
ج( شیشهای د( پلاستیکی
7 - قابلمه معمولاً از چه جنسی ساخته میشوند؟
الف( آلومینیوم ب( مس
ج( آهن یا تركیبی د( همه موارد
درس پنجم: گرما و مادّه / 39
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - دماسنج وسیلهای است كه میتوان با آن دما را اندازه گرفت.
۲ - دماسنج دی یتالی، دماسنج پزشکی، دماسنج دیواری، دماسنج نواری.
3 - در تابستان، زیرا خورشید به زمین مستقیم میتابد.
4 - از ظرفهای فلزی مانند )قابلمههای م سی، چدنی( ا ستفاده می شود زیرا
فلزها گرما را به راحتی و سریع عبور میدهند.
5 - جامداتی كه گرما را به خوبی انتقال می دهند رسیییانای گرما نامیده
میشوند، مانند: فلزات رسانای خوب گرما هستند.
جامداتی كه گرما را به خوبی انتقال نمیدهند نارسانای گرما نامیده می ش وند،
مانند: شیشه، چوب، پلاستیک.
6 - استفاده از وسایل سرمایشی مانند یخچال، فریزر یییی استفاده از كوزه های
گلی یا سفالی ی دور از محیط گرم
7 - درزگیر در و پن ره، اسییتفاده از پردههای ضییخیم برای پوشییاندن در و
پن ره، پن رههای دوجداره، دیوارهای دو آجری.
8 - در روزهای خیلی سییرد و خیلی گرم كه كولر و بخاری روشیین اسییت
پن رهها را باز نگذاریم ی از درزگیر برای پوشاندن فاصلۀ بین در و پن ره
استفاده كنیم ییی استفاده از پردههای ضخیم برای پوشاندن پن رهها ییی در
فصل سرما از لباس های گرم استفاده كنیم و شعلۀ بخاری را كم كنیم. بعد
از به جوش آمدن كتری اجا گاز را خاموش كنیم.
40 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - عایق گرما ۲ - عایق گرما یا نارسانای گرما
3 - پلاستیک سخت یا چوبی 4 - دماسنج
5 - دماسنج 6 - دما
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 - گزینۀ )ب( ۲ - گزینۀ )ج( 3 - گزینۀ )ج(
4 - گزینۀ )ب( 5 - گزینۀ )د( 6 - گزینۀ )د(
7 - گزینۀ )د(
درس ششم
سنگها

سؤالات تشریحی
1 - انواع سنگها را نام ببرید.
۲ - ما از سنگها در چه زمینهای استفاده میكنیم؟
3 - سنگهای آذرین چگونه به وجود میآیند؟
4 - سنگهای رسوبی چگونه تشکیل میشوند؟
5 - به چه سنگهایی دگرگون شده میگویند؟
6 - سنگهای آذرین چند نوع هستند؟
سؤالات کاملکردنی
1 - با خاک و آب ...................... میسازند.
۲ - همه سنگها از یک یا چند .......................... به وجود میآیند.
3 - بیشتر هنرمندان از .............................. برای كار خود استفاده میكنند زیرا
........................... است.
4 - سنگهایی كه پس از سرد شدن در درون گدازههای درون زمین به وجود
میآیند را ...................... مینامند.
5 - سنگ هایی كه بیرون از گدازههای دهانه آت شف شان سرد می شوند و به
وجود میآیند را ...................... مینامند.
6 - سنگ آذرین از ............................. ساخته شده است.
44 / زنگ علوم
7 - سینگهای دگرگون شیده از سینگ ...................... و ......................... در
اعما زمین به وجود میآید.
8 - سنگ آهن نوعی ................. است كه از آن ......................... تهیه میشود.
سؤالات چهارگزینهای
1 - چرا بدنه هواپیما را از آلومینیوم میسازند؟
الف( ارزان بودن ب( سبک بودن
ج( زیبایی د( مقاوم بودن
۲ - كدام گزینه از سختترین سنگها است؟
الف( آذرین ب( رسوبی
ج( دگرگونشده د( همه موارد
3 - آهن را از كدام سنگ میسازند؟
الف( آهن ب( مرمر
ج( آهک د( آذرین
4 - جنس كدام ماده از سنگ نیست؟
الف( گچ ب( پن رههای فلزی
ج( مغز مداد د( آب
5 - سنگ مرمر از كدام نوع سنگ است؟
الف( رسوبی ب( دگرگون شده
ج( آذرین بیرونی د( آذرین درونی
6 - كدام سنگها در پائین رودخانه و نزدیک دریا است؟
الف( تخته سنگهای بزرگ ب( قلوه سنگها
ج( سنگهای بزرگ د( ماسه سنگ
7 - سنگهای رسوبی چه شکلی هستند؟
الف( لایهلایه ب( بلور ریز و درشت
درس ششم / 45
ج( رنگ و جنس متفاوت د( گزینه الف و ج
8 - چه نوع سیینگهایی بر اثر تهنشییین شییدن و گذشییت سییال ها به وجود
میآیند؟
الف( سنگ رسوبی ب( سنگ آذرین درونی
ج( سنگ دگرگونی د( سنگ آذرین بیرونی
46 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - سنگهای آذری ی سنگهای رسوبی ی سنگهای دگرگون شده
۲ - در زمینههای هنر، پزشکی، ساختمانسازی، صنعت استفاده میشود.
3 - با فعالیت آتشفشان ها از دهانه آتشفشان ها گدازههای دائمی بیرون میآید
كه وقتی این گدازهها سرد و به سنگ تبدیل می شوند سنگ های آذرین
نامیده میشود.
4 - آب رودها مواد م ختلفی را با خود به دریا حمل می كنند )آبرفت(. و
این مواد با توجه به سبکی یا سنگینی رسوب كرده و ته نشین میشوند
وبا گذ شت زمان و ف شار لایه های بالایی سنگ های ر سوبی به وجود
میآیند.
5 - گاهی اوقات سنگهای رسوبی یا سنگهای آذرین بر اثر عوامل گوناگون
دچار تغییراتی میشوند به شکل جدیدی در می آیند به این نوع سنگ ها،
دگرگونی میگویند.
6 - سنگهای آذرین بیرونی و درونی
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - خشت ۲ - كانی
3 - سنگ- مقاوم وزیبا 4 - آذرین درونی
درس ششم / 47
5 - آذرین بیرونی 6 - بلور ریز و درشت
7 - آذرین و رسوب 8 - سنگ ی آهن
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 ( ب ۲ ( ج 3 ( الف 4 ( د
5 ( ب 6 ( د 7 ( د 8 ( الف

درس هفتم
آهنربا و زندگی

سؤالات تشریحی
1 - هر یک از اصطلاحات زیر را تعریف كنید.
بازیافت:
آهنربا:
قطبهای آهنربا:
قطبنما:
آهنربای مالشی:
آهنربای الکتریکی:
آهنربای القایی:
۲ - بازیافت چه فوایدی دارد؟
3 - چرا همۀ قوطیهای فلزی جذب آهنربا نمیشوند؟
4 - مراكز بازیافت چگونه میتوانند وسییلههای آهنی را سیریعتر از بقیه جدا
كنند؟
سؤالات کاملکردنی
1 - از آهنربای ............................. میتوان در ساخت قطبنما استفاده كرد.
۲ - برای افزایش قدرت آهنربای الکتریکی میتوان تعداد ......................... را
بیشتر كنید و یا تعداد .................. را افزایش دهیم.
52 / زنگ علوم
3 - در مراكز بازیافت وسیییلههای آهنی به وسیییلۀ ............................. از بقیه
جدا میكنند.
4 - ما به كمک بازیافت زباله در مصییرف .............................. صییرفهجویی
میكنیم.
5 - به قسیییمت هایی از آهن ربا كه خاصییییت آهن ربایی بیشیییتری دارد
.............................. آهنربا میگویند.
6 - دو قطب همنام همدیگر را ........................ میكنند.
7 - دو قطب غیرهمنام همدیگر را ................. میكنند.
سؤالات چهارگزینهای
1 - كدام نوع آهنربا در موتورهای بر كوچک استفاده میشود؟
الف( تیغهای ب( نعل اسبی
ج( صفحهای د( دایرهای
۲ - از ................... برای بیرون كشیدن برادۀ آهن از چشم مصدوم استفاده
میكنند.
الف( آهنربای میلهای ب( آهنربای تیغهای
ج( آهنربای الکتریکی د( آهنربای صفحهای
3 - خاصیت آهنربایی در كدام قسمت آهنربا بیشتر است؟
الف( قطب شمال ب( قطب جنوب
ج( وسط د( گزینۀ الف و ب
4 - از آهنربای صفحهای در ك ا استفاده میشود؟
الف( قطبنما ب( رادیو، تلویزیون
ج( موتورهای بر د( برای جدا كردن مواد آهنی
درس هفتم  آهنربا و زندگی / 53
5 - آهنربا به كدام وسیله زیر آسیب نمیرساند؟
الف( پایۀ چسب ب( تلویزیون
ج( رایانه د( كارتهای اعتباری
6 - كدام وسیله توسط آهنربا جذب میشود؟
الف( سیم مسی ب( ور آلومینیومی
ج( مداد د( گیرۀ كاغذ
54 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات تشریحی
بازیافت: به آماده سازی مواد برای استفادۀ دوباره گفته میشود.
آهنربا: وسیله ای است از جنس آهن یا فولاد كه می تواند ذراتی را كه دارای
آهن باشند به خود جذب كند.
قطبهای آهنربا: هر آهنربا دارای دو سییر اسییت كه به هریک از آن قطب
گفته میشود.
قطبنما: وسیییلهای برای پیدا كردن جهت شییمال یا جهت جنوب كرۀ زمین
است از بعضی قطبنماها به عنوان قبلهنما نیز استفاده میشود.
آهنربای مالشی: اگر یک میخ را به دفعات ز یادی به یک طرف قطب آهنربا
بکشیم، تیغۀ آهنی )میخ( نوعی آهنربای ساده خواهد شد.
آهنربای الکتریکی: با اسیتفاده از مقداری سییم روكشدار و یک عدد میخ و
یک عدد باتری میتوانیم یک آهنربای الکتریکی بسازیم.
آهنربای القایی: اگر یک میخ كوچک را روی آهن ربا قرار دهیم و وقتی آن
را به میخ دیگری نزدیک كنیم، میخ را جذب میكند.
۲ - بازیافت از هدر رفتن منابع سیییودمند و سیییرمایه ملی جلوگیری میكند،
تولید گازهای گلخانهای نیز كاهش مییابد.
3 - آهنربا فقط اج سامی را ك ه از جنس آهن با شند را جذب می كند. فلزاتی
مانند مس، آلومینیوم را جذب نمیكند.
4 - با استفاده از غلتکهای آهنربایی.
درس هفتم  آهنربا و زندگی / 55
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - میلهای ۲ - سیییمپیچها یییییی باتری 3 - غلتکهای
آهنربایی 4 - منابع طبیعی
5 - قطب 6 - دفع 7 - جذب
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 - ب ۲ - ج 3 - د 4 - ب
5 - الف 6 - د

درس هشتم
آسمان در شب

سؤالات تشریحی
1 - هر یک از اصطلاحات زیر را تعریف كنید.
الف( كهکشان:
ب( منظومه شمسی:
ج( سیارات:
د( ماه قمری:
۲ - مهتاب را تعریف كنید.
3 - رصدخانه چه مکانی میباشد؟
4 - مدار چیست؟
5 - چرا زهره یک سیاره است؟
6 - چرا در روز نمیتوانیم ستارهها را مشاهده كنیم؟
7 - چرا در منظومۀ شمسی سیارهها به هم برخورد نمیكنند؟
8 - سهم شما در مراقبت از زمین چیست؟
سؤالات کاملکردنی
1 - منظومه شمسی در كهکشان ............................... قرار دارد.
۲ - ............................. یک توپ درخشییان در فضییا اسییت كه مقدار بسیییار
زیادی نور تولید میكند.
3 - ............................... بازتاب نور خورشید از سطح ماه به زمین است.
60 / زنگ علوم
4 - وسیله ای كه به كمک آن میتوان اجسام خیلی دور را دید .... ...................
نام دارد.
6 - دورترین سیاره ......................... نام دارد.
سؤالات چهارگزینهای
1 - زمین در مدت ..................... روز به دور خورشید میچرخد.
الف( 360 ب( 365
ج( 36۲ د( 367
۲ - ماه چه مدت طول میكشد كه دور زمین بچرخد؟
الف( سه هفته ب( پنج هفته
ج( چهارهفته د( دو هفته
3 - نزدیکترین سیاره به خورشید كدام گزینه میباشد؟
الف( ناهید ب( عطارد
ج( زحل د( مشتری
4 - بزرگترین سیاره كدام میباشد؟
الف( زحل ب( زهره
ج( مشتری د( عطارد
5 - كدام سیاره قرمز رنگ و جنس آن از سنگ است؟
الف( تیر ب( زهره
ج( مشتری د( مریخ
درس هشتم  آسمان در شب / 61
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - الف( م موعهای بسیار بزرگ و سازمان یافته از ستارگان به نام كهکشان
وجود دارد.
ب( زمین و هفت سیارۀ دیگر به دور خورشید میچرخند به این م موعه
منظومه شمسی میگویند.
ج( اجرام كروی، جامد و بزرگی ه س تند كه به دور خور شید می گردند و
از خود نور ندارند.
د( چرخش ماه به دور زمین حدود چهار هفته طول میك شد كه به آن ماه
قمری میگویند.
۲ - ماه از خود نور ندارد. نور ماه از تابش نور خورشیید به سیطح آن ناشیی
میشود به این عمل مهتاب میگویند.
3 - مکانی ا ست كه ستاره شنا س ان با ا ستفاده از ابزارهای مختلف ستاره ها و
سیاره را مطالعه میكنند.
4 - م سیر م شخصی در منظومه شم سی است كه همه سیاره در آن م سیر به
دور خورشید میچرخد.
5 - چون به دور خورشییید میچرخد. ۲ - از خود نور ندارد و نور خود را از
خورشید میگیرد.
6 - به خاطر نور زیاد خورشید نمیتوانیم آنها را مشاهده كنیم.
7 - چون خور شید جاذبه دارد و باعث می شود سیاره ها در م سیر م شخصی
حركت كنند.
62 / زنگ علوم
8 - هنگام مسییواک زدن شیییر آب را باز نگذاریم. ۲ - وقتی زبالهای را روی
زمین میبینیم، آن را برداریم.
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - راه شیری ۲ - ستاره 3 - مهتاب
4 - تلسکوب 5 - زحل
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 - ب ۲ - ج 3 - ب
4 - ج 5 - د
درس نهم
بدن ما ) 1 )

سؤالات تشریحی
1 - انواع سلول را نام ببرید. وظیفۀ هر كدام را شرح دهید.
۲ - سلولها چه شباهت و تفاوتهایی با هم دارند؟
3 - ما برای زنده ماند و رشد كردن به چه چیزهایی نیاز داریم؟
4 - هر سلول از چند قسمت تشکیل شده است؟
5 - وقتی بخشی از بدن آسیب میبیند، وظیفه سلولها چیست؟
6 - برای گوارش غذا كدام بخشهای بدن باید فعالیت كنند؟
7 - سهم شما در حفظ سلامت بدن خود چیست؟
8 - چگونه سلولهای جدید جایگزین سلولهای مرده میشوند؟
سؤالات کاملکردنی
1 - سلولها از طریق ............................ تولیدمثل میكنند.
۲ - سلول ............................ وظیفه انتقال پیامهای عصبی را دارد.
3 - غذاهایی كه میخوریم باید بسیار ریز شوند تا وارد سلول های بدن شو ند
به این عمل .................. میگویند.
4 - مایع غلیظی كه در درون سلول را پر میكند .......................... نام دارد.
5 - ....................... در داخل سیتوپلاسم است و تمامی فعالیت های سلول را
كنترل میكند.
66 / زنگ علوم
6 - در بدن ما میلیونها میلیون ..................... وجود دارد.
7 - گوارش سبب می شود تا غذا آن قدر ........................... شود كه ذره های
آن بتواند وارد سلول شود.
سؤالات چهارگزینهای
1 - سلول برای ان ام كدام فعالیتها به آب و اكسیژن نیاز دارند؟
الف( زنده ماندن ب( رشد كردن
ج( تقسیم شدن د( همه موارد
۲ - درازترین سلول كدام گزینه است؟
الف( عصب ب( رودۀ باریک
ج( سلول ماهیچه د( استخوان
3 - هر سلول به چند قسمت تقسیم میشود؟
الف( دو سلول ب( سه سلول
ج( چهار سلول د( یک سلول
4 - تقسیم سلول از كدام قسمت سلول آغاز میشود؟
الف( سیتوپلاسم ب( پوسته
ج( غشای سلولی د( هسته
67 /) درس نهم  بدن ما ) 1
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - سلول ماهیچه: حركت
سلول عصب: انتقال پیامهای عصبی
سلول دیواره رودۀ باریک: جذب مواد غذایی
سلول استخوان: استحکام بدن
۲ - شباهت در سه بخش اصلی، پو سته، ه سته، سیتوپلا سم دارند. ۲ - همه
سلولها رشد میكنند و تقسیم میشوند
تفاوتک شکل و اندازه سلولها متفاوت میباشد.
3 - غذا، آب، هوا، اكسییژن
4 - هسته، سیتوپلاسم، غشای سلولی
5 - سییلولهای آن بخش تقسیییم میشییوند و سییلول های جدیدی را تولید
میكنند. این سلولها محل آسیبدیده را ترمیم میكنند.
6 - دهان، دندان، مری، معده، رودۀ باریک، رودۀ بزرگ
7 - 1 . از غذاهای پرچرب و سرخ كردنی كمتر استفاده كنیم.
۲ . بعد از خوردن غذا دندانهایمان را مسواک بزنیم.
3 . قبل از اینکه كاملاً سیر شویم از خوردن غذا اجتناب كنیم.
4 . از سبزی ات و میوههای تازه در طول روز زیاد استفاده كنیم.
8 - بدن ما و همۀ جانداران از سلول ساخته شده است. سلول زنده اند. وقتی
سییلولهای پوسییت آسیییب میبینند سییلولهای جدیدی جای آنها را
میگیرند و زخم آن بهبود پیدا میكند. لایۀ رویی پوسییت از سییلول های
68 / زنگ علوم
مردهای تشکیل شده است كه به تدریج میریزد.
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - تقسیم شدن ۲ - عصب 3 - گوارش
4 - سیتوپلاسم 5 - هسته 6 - سلول
7 - ریز
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 - د ۲ - الف 3 - الف 4 - د
درس دهم
بدن ما ) 2 )

سؤالات تشریحی
1 - هر یک از اصطلاحات زیر را تعریف كنید.
دم:
بازدم:
قلب:
مویرگ:
۲ - چرا پزشکان تعداد نبض را اندازهگیری میكنند؟
3 - آیا ضربان قلب شما تغییر میكند؟
4 - چگونه مواد لازم به سلولهای بدن میرسند؟
5 - تصفیه خون به چه صورت میباشد؟
6 - وظیفه كلیه را توضیح دهید؟
7 - وظیفه سرخرگ چیست؟
8 - رگها به چند قسمت تقسیم میشوند؟
سؤالات کاملکردنی
1 - هوا از راه بینی یا دهان وارد لولهای به نام ......................... میشود.
۲ - خون در لولههایی به نام .......................... جریان دارد.
72 / زنگ علوم
3 - خون ................ را به سلول های بدن میرساند و ............................ را از
سلولها میگیرد.
4 - گلبولهای قرمز ....................، ................. را جابهجا میكند.
5 - تعداد نبضها با تعداد ..................... مساوی است.
6 - وجود نبض نشان میدهد كه ........................ در سرخرگها حركت میكند.
7 - ادرار در .................... جمع میشود.
8 - با پر شدن مثانه فرد احساس ........................ پیدا میكند.
9 - به حركت خون در سرخرگ ....................... گفته میشود.
سؤالات چهار گزینهای
1 - ......................... اكسیژن را از شش دریافت میكنند.
الف( گلبول سفید ب( گلبول قرمز
ج( پلاسما د( مویرگ
۲ - وظیفۀ تصفیه خون با كدام گزینه میباشد؟
الف( كلیه ب( قلب
ج( مثانه د( سلول روده
3 - سیاهرگها خون بخشهای مختلف بدن را وارد كدام قسمت میكنند؟
الف( شش ب( روده
ج( كلیه د( قلب
4 - تعداد ضربان قلب یک ان سان بالغ و سالم معمولاً ............................ بار
در دقیقه است.
الف( 55 ب( 45
ج( 75 د( 95
73 /) درس دهم  بدن ما ) 2
5 - وظیفه كدام عضو بدن انسان فرستادن خون در رگها است؟
الف( روده ب( قلب
ج( شش د( كلیه
74 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 -الف( ورود هوا به ششها را دم میگویند.
ب( وقتی هوا از بینی یا د هان خارج می كنیم، هوا از ه مان مسییییر
برمیگردد. به این عمل بازدم میگویند.
ج( قلب مانند یک تلمبه خون را با فشار به درون رگها میفرستد.
د( در قسییمتهای گوناگون بدن رگهای بسیییار باریکی به نام مویرگ
وجود دارد. مویرگ مواد لازم را به سلولهای بدن میرسانند.
۲ - چون تعداد ضربان نبض در د قیقه در افراد سالم برابر تعداد ضربان قلب
در دقیقه است. اما اگر ضربان قلب منظم باشد یعنی ضربان نبض و قلب
یک سان نی ستند و ضربان قلب بای ستی تو سط گو شی طبی و با شنیدن
صدای قلب تعیین شود.
3 - بله، ما در شیییبانه روز فعالیت های گوناگونی مانند غذا خوردن، ورزش
كردن، درس خواندن را ان ام می دهیم. هر چه این فعالیت ها بیشیییتر و
شدیدتر باشند، ضربان قلب بالاتر خواهد بود.
4 - سیییلولهای روده باریک، مواد غذایی و شیییش ها، اكسییییژن را به خون
میرسانند تا خون آنها را به سلول های مختلف مانند سلول های دست و
پا و مغز ببرد.
5 - سلول ها هم وقتی از مواد غذایی استفاده می كنند، درون آنها مواد دفعی به
وجود میآید كه باید خارج شیییوند. یکی از این مواد، كربن دی اكسیییید
75 /) درس دهم  بدن ما ) 2
ا ست. خون كربن دی اك سید را از سلول های بدن جمعآوری میكند و به
ششها میدهد تا از بدن خارج شوند.
6 - كلیهها خون را تصفیه میكنند و مواد دفعی را به شکل ادرار در میآورند.
7 - سیییرخرگها خون را از قلب خارج می كنند و به بخش های مختلف
میرسانند.
8 - سرخرگ، سیاهرگ، مویرگ
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - نای ۲ - رگ
3 - مواد غذایی- مواد دفعی 4 - اكسیژن، كربن دیاكسید
5 - ضربان قلب 6 - خون
7 - مثانه 8 - دفع
9 - نبض
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 - ب ۲ - الف 3 - د 4 - ج
5 - ب

درس یازدهم
بیمهرهها

سؤالات تشریحی
1 - مهرهداران و بیمهرهها را تعریف كنید؟
۲ - چرا دریا برای زندگی اسفنجها و مرجانها محیط مناسبی است؟
3 - كرمها به چند د سته تق سیم می شوند و هر كدام را تو ضیح دهید با ذكر
مثال؟
4 - برای جلوگیری از آلوده شدن به كرمک چه كارهایی را باید ان ام داد؟
5 - چرا كرم خاكی برای كشاورزی مفید است؟
6 - بندپایان را تعریف كنید و به چند دسته تقسیم میشوند؟
7 - نام چند حشره مفید و مضر را نام ببرید؟
8 - دو ویژگی حشرات را نام ببرید.
9 - بیمهرهها به چند گروه تق سیم می شوند، هر كدام را تو ضیح دهید با ذكر
مثال؟
10 - بدن عنکبوت و مورچه چه شباهت و تفاوتی دارند؟
11 - بدن كرم خاكی و بدن مار چه شباهت و تفاوتی با هم دارند؟
1۲ - پوستاندازی یعنی چه؟
13 - مورچه و كرم خاكی از نظر ویژگی ظاهری با هم چه تفاوتی دارند؟
14 - بدن هزارپا و خرخاكی چه تفاوتی دارند؟
80 / زنگ علوم
سؤالات کاملکردنی
1 - به گروه جانورانی كه اسیییکلت اسیییتخوانی ندار ند ..........................
میگویند.
۲ - هیدر در گروه ..................... قرار دارد.
3 - بدن ......................... این كرم از قطعههای پهن درست شده است.
4 - ..................... و ..................... در گروه خارتنان میباشند.
5 - به موجوداتی كه غذای خود را از بدن موجود زنده دیگر بدست میآورند
................... میگویند.
6 - كرمک یک نوع كرم ............................ میباشد.
7 - كرمک در ............................... زندگی میكند.
8 - فراوانترین جانوران روی زمین ............................. هستند.
9 - ......................... فراوانترین بندپایان هستند.
10 - ....................... هشت پا دارند و بعضی از آنها سمی هستند.
11 - هزارپایان دو نوع ........................ و ...................... هستند.
1۲ - كرمک در كودكان ....................... شدید به وجود میآورد.
13 - زالو از .................... جانوران دیگر تغذیه میكند.
14 - دانشمندان عنکبوتیان، حشر ات و سخت پوستان و هزارپایان را در گروه
..................... طبقهبندی میكنند.
15 - ........................ تارهایی چسییبناک میتند و با آن شییکار خود را به دام
میاندازد.
درس یازدهم  بیمهرهها/ 81
سؤالات چهارگزینهای
1 - كدام جانور از مواد موجود در خاک تغذیه میكنند؟
الف( كفشدوزک ب( كرم خاكی
ج( شته د( مورچه
۲ - غذای كفشدوزک كدام گزینه است؟
الف( مواد موجود در خاک ب( شیره گیاهان
ج( مورچه و جانوران كوچک د( جانورانی كوچک مانند شته
3 - كدام نوع از كرمها برای كشاورزی مفیداند؟
الف( آسکاریی ب( كرم لولهای
ج( كرم خاكی د( كرم پهن
4 - كدام یک از جانوران را پرورش می دهند و از آن در پزشیییکی اسیییتفاده
میكنند؟
الف( زالو ب( ملخ
ج( پروانه د( كرمک
5 - كدام یک از ویژگیهای عنکبوتیان است؟
الف( بدن سه قسمتی، شش پا دارند.
ب( بدنی دو قسمتی، هشت پا دارند.
ج( بدنی سه قسمتی، هشت پا دارند.
د( بدنی دو قسمتی، شش پا دارند.
6 - كدام یک از حشرات زیر جزء عنکبوتیان است؟
الف( عقرب ب( میگو
ج( خرچنگ د( هزار پا
7 - كدام یک از ویژگیهای حشرات نیست؟
الف(بدن چند قسمتی دارند. ب( دو شاخک دارند.
ج( حتماً بال دارند. د( پای بندبند دارند.
82 / زنگ علوم
8 - كدام مورد دربارۀ شپشیها نادرست میباشد؟
الف( مانند عنکبوتها هشت پا دارد.
ب( از خون انسان تغذیه میكند.
ج( از گروه حشرات است.
د( باعث خارش شدید پوست میشود.
9 - زالو كرمی است كه در ..................... زندگی میكند؟
الف( باتلا ب( جوی آب
ج( رودۀ كودكان د( الف و ب
10 - كرمک از نوع كدام كرم است؟
الف( لولهای ب( حلقوی
ج( پهن د( كدو
11 - كفشدوزک و شته به كدام یک از جانوران شبیهترند؟
الف( مورچه ب( كرم خاكی
ج( حلزون د( زالو
1۲ - عنکبوت به كدام یک از جانوران شباهت بیشتری دارد؟
الف( مورچه ب( كفشدوزک
ج( هزارپا د( همه موارد
13 - بدن شته به چه شکلی است و چند دست و پا دارد؟
الف( سه قسمتی حلقهحلقه ی هشت دست و پا
ب( سه قسمتی بندبند ی شش دست و پا
ج( دو قسمتی بندبند ی هشت دست و پا
د( دو قسمتی حلقهحلقه ی شش دست و پا
14 - بدن كفشدوزک چه شکلی است و چند دست و پا دارد؟
الف( دو قسمتی بندبند ی شش دست و پا
ب( بندبند ی شش دست و پا
ج( سه قسمتی حلقهحلقه ی هشت دست و پا
درس یازدهم  بیمهرهها/ 83
د( بندبند ی هشت دست و پا
15 - كدام حشره در لابهلای موهای انسان زندگی میكنند؟
الف( شته ب( شپش
ج( ساس د( هیچکدام
84 / زنگ علوم
پاسخنامه سؤالات تشریحی
1 - الف( مهرهداران: در بدن مهرهداران ا سکلتی از ا ستخوان وجود دارد مانند
خزندگان و پستانداران، ماهی و دوزیستان.
ب( به گروهی از جانوران كه در بدن خود اسکلت استخوانی ندارند مثل
مار، كرم.
۲ - زیرا این جانداران نمی توانند حركت كنند و آب در یا با حركات خود
غذای مورد نیاز را در اختیار این موجودات قرار میدهد.
3 - كرم پهن، كرم لولهای، كرم حلقوی
كرم پهن: شکل بدن پهن مانند كرم كدو
كرم لولهای: شکل بدن، لولهای و دراز مانند كرم آسکاریس و كرمک
كرم حلقوی: شکل بدن حلقهحلقه مانند زالو و كرم خاكی
4 - الف( پس از رفتن به دسیتشیویی و پیش از خوردن غذا دسیتهایمان را
بشوییم.
ب( همیشه ناخنها را كوتاه نگه داریم.
ج( قبل از مصرف سبزی ات و میوهها آنها را به خوبی بشوییم.
5 - الف( باعث زیر و روشدن خاک میشود.
ب( انسییان نوعی كرم خاكی از پرورش میدهد كه كود تولید میكند این
كود رشد گیاهان را افزایش میدهد.
6 - بدن و اندامهای حركتی آنها بندبند است این گروه دارای اسکلت خارجی و
سختی هستند. الف ی عنکبوتان ب ی حشرات ج ی خرچنگها د ی هزارپایان
درس یازدهم  بیمهرهها/ 85
7 - مفید: زنبورعسل)ساخت عسل( ی كفشدوزک )حشرهكش طبیعی(
مضر: ملخ )خوردن محصولات كشاورزی( ی پشه )انتقال بیماری(
8 - الف( ششپا هستند. ب( بدنشان سه قسمتی هستند ی شاخک دارند.
9 - الف( اسفنجها: بیشتر در دریا زندگی میكنند و حركت نمیكنند و همیشه
به یکجا چسبیدهاند.
ب( كیسییهتنان: بدن آنها مانند كیسییه اسییت مثل عروس دریایی، شییقایق
دریایی، هیدر، مرجانها.
ج( نرمتنان: در آب زندگی میكنند و بیشییتر آنها از بیرون صییدفی آهکی
شکل هستند مثل حلزونها، هشت پاها، صدف.
د( خارتنها: بدن این گروه از خار پوشیییده شییده اسییت و در آب دریا
زندگی میكنند مانند ستاره دریایی، طوطیا.
ه( كرمها: كرم پهن، كرم لولهای، حلقوی.
و( بندپایان: بدنشان بندبند شکل است مثل مورچه و عنکبوت.
10 - شباهت: هر دو بیمهره هستند ی و شکل بدنشان بندبند است.
تفاوت: مورچه شش پا دارد ولی عنکبوت هشت پا دارد.
مورچه بدنی سه قسمتی دارد اما عنکبوت بدنی دو قسمتی دارد.
11 - شباهت: هر دو روی زمین میخزند.
تفاوت: مار اسییکلت اسییتخوانی دارد اما كرم خاكی سییتون مهره ندارد،
پوست بدن كرم خاكی حلقه حلقه میباشد اما پوست بدن مار پوشیده از
پولک است.
1۲ - بدن بندپایان پو ست سختی دارد و هنگام ر شد كردن چند بار پو ش شی
سخت خود را عوض میكنند. به این كار پوستاندازی میگویند.
13 - مورچه بدنی سه ق سمتی و بندبند دارد ولی كرم خاكی بدنی حلقهحلقه
دارد.
مورچه شش دست و پا دارد ولی كرم دست و پا ندارد.
14 - هزار پایان هم گوشیییت خوار و هم گیاه خوار هسیییتند اما خرخاكی
86 / زنگ علوم
گیاهخوار اسیییت از نظر جسیییته متفاوت هسیییتند یییییی خرخاكی جزء
سختپوستان ولی هزارپا از گروه هزارپایان هستند ی تعداد پاها.
پاسخنامه سؤالات کاملکردنی
1 - بیمهره ۲ - كیسهتنان 3 - كرم كدو
4 - ستاره دریایی ی طوطیا 5 - انگل 6 - لولهای
7 - در رودۀ انسان 8 - بندپایان 9 - حشرات
10 - عنکبوتیان 11 - گوشتخوار ی گیاهخوار
1۲ - خارش 13 - خون 14 - بندپایان
15 - عنکبوت
پاسخنامه سؤالات چهارگزینهای
1 ( ب ۲ ( د 3 ( ج 4 ( زالو
5 ( ب 6 ( الف 7 ( ج 8 ( الف
9 ( د 10 ( الف 11 ( الف 1۲ ( د
13 ( ب 14 ( ب 15 ( ب
درس دوازدهم
گوناگونی گیاهان

سؤالات تشریحی
1 - عمل گردهافشانی را توضیح دهید.
۲ - چه عواملی به عمل گردهافشانی كمک میكنند؟
3 - زنبورعسل چگونه به گردهافشانی كمک میكند؟
4 - چند گیاه دانهدار را نام ببرید؟
5 - چند گیاه بدون دانه را نام ببرید.
6 - یک گل از چه قسمتهایی تشکیل شده است؟
7 - هاگ چیست؟
8 - گیاهان بر اساس شباهت و تفاوتها به چند دسته تقسیم میشوند؟
سؤالات کاملکردنی
1 - دانشمندان گیاهانی كه دانه ای یک قسمتی دارند ..................... و گیاهانی
را كه دانهای دو قسمتی دارند ................... مینامند.
۲ - همۀ گیاهان تک لپه و دو لپه ........................... .
3 - دانه های گرده از پرچم به روی مادگی منتقل می شیییوند. این عمل را
................. میگویند.
4 - پس از گردهافشانی قسمتی از مادگی به ......................... تبدیل میشود.
5 - گیاهان دانهدار با ............................. تولیدمثل میكنند.
90 / ز معرفی نسخه خطی اخلاق شاهی...